Library administration

สถานะล่าสุด: เผยแพร่แล้ว
คำศัพท์: Library administration
ศัพท์บัญญัติ: การบริหารงานห้องสมุด
อักษรย่อ:
ความหมาย: การบริหารงานห้องสมุด
รายละเอียด: ห้องสมุด เป็นหน่วยงานที่ให้บริการทรัพยากรสารสนเทศให้กับผู้ใช้ การบริหารโดยทั่วไป สามารถนำหลักการของลูเธอร์ กูลิค และลินแดล เออร์วิค ที่เรียกว่า POSDCORB นำมาปรับใช้ในการบริหารงานห้องสมุดได้ ดังนี้

1. การวางแผน (Planning) ห้องสมุดต้องมีการวางแผนงาน กำหนดวัตถุประสงค์ วิธีการ เหตุผลในการดำเนินงานนี้ รวมทั้งการประเมินผลและติดตาม การบริหารงานเป็นภารกิจที่ต้องมีการวางแผนไว้อย่างชัดเจน และดำเนินงานตามแผนที่วางไว้เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์หรือเป็นไปตามแผนงานที่วางไว้

2. การจัดองค์การ (Organization) เป็นการจัดระบบสายงาน ซึ่งต้องมีความสอดคล้องและมีความสัมพันธ์กัน โดยห้องสมุดกำหนดสายงานหลักเป็น 3 งาน ได้แก่ งานบริหาร (โดยรวมงานสารบรรณ งานบุคคล งานการเงิน งานอาคารสถานที่ งานประชาสัมพันธ์) งานเทคนิค (โดยรวมงานจัดหาทรัพยากร งานวิเคราะห์ทรัพยากร งานซ่อมและบำรุงทรัพยากร) และงานบริการ (โดยรวมงานยืม-คืนทรัพยากร งานบริการช่วยการค้นคว้า งานส่งเสริมการใช้ งานบริการห้องอ่าน เป็นต้น) ทั้งนี้ แล้วแต่ขนาดของห้องสมุด ขอบเขตของงานที่ขยายจากเดิม เช่น ห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษา อาจจะมีการแบ่งสายงานเทคโนโลยีห้องสมุด หรือ สายงานระบบห้องสมุด เพิ่มขึ้น เนื่องจากมีเนื้องานในเรื่องของระบบห้องสมุดอัตโนมัติ การจัดทำเว็บไซต์ หรือเครือข่ายของห้องสมุด เพิ่มขึ้น

3. การจัดบุคลากร (Staffing) บุคลากร เป็นผู้ดำเนินการให้งานที่วางไว้บรรลุวัตถุประสงค์ การจัดสรรบุคลากรให้เหมาะกับงาน จึงเป็นสิ่งสำคัญ ห้องสมุดจึงต้องมีวิธีการแสวงหาบุคลากรที่มีความรู้ ความสามารถ มีคุณสมบัติที่สอดคล้องและเหมาะสมกับงาน รวมทั้งการพัฒนาบุคลากร เพื่อจะได้เพิ่มพูนความรู้ สามารถเติบโตในสายงาน เป็นการสร้างขวัญและกำลังใจให้กับบุคลากร

4. การสั่งการ (Directing) การบริหารงานต้องมีวิธีการสั่งการ ผู้บริหารต้องเป็นผู้มีการสั่งการ การตัดสินใจ การแก้ไขเฉพาะหน้า โดยต้องมีความเป็นผู้นำ มีศิลปะในการจูงใจ มีการสื่อสารที่ดี และต้องทราบพฤติกรรมของบุคลากรหรือกลุ่มงานที่ต้องปฏิบัติ

5. การประสานงาน (Co-ordinating) เป็นการประสานงานทั้งภายใน และหน่วยงานภายนอก ซึ่งห้องสมุดมีการประสานงานทั้งสองลักษณะ ผู้บริหารต้องเป็นผู้มีมนุษยสัมพันธ์ จึงจะได้รับความร่วมมือเป็นอย่างดีทั้งบุคลากรภายในและหน่วยงานภายนอก โดยเฉพาะบุคลากรภายในผู้บริหารต้องมีศิลปะในการเป็นผู้นำและการบริหารงานตามแนวทางที่กำหนดไว้เพื่อเป็นการกำกับ ไม่ให้งานผิดไปจากแผนงานที่วางไว้ บุคลากรในหน่วยงานร่วมใจกันดำเนินงานได้ตรงตามวัตถุประสงค์

6. การรายงาน (Reporting) เป็นการรายงานเพื่อให้ทราบผลการปฏิบัติงาน หรือปัญหาที่พบ ห้องสมุดมีการเก็บสถิติของการปฏิบัติงานในการให้บริการ เช่น สถิติการจัดหาทรัพยากรสารสนเทศ สถิติการยืมทรัพยากรสารสนเทศ เป็นต้น แต่ละงานควรมีการรายงานให้ผู้บังคับบัญชาทราบ และผู้บริหารงานห้องสมุดจะได้รายงานถึงผู้บริหารระดับสูงต่อไป เนื่องจากการรายงานเป็นข้อมูลสำหรับใช้ในการตั้งงบประมาณในแต่ละปี ส่วนสิ่งที่ต้องปรับปรุง ก็ใช้สำหรับพัฒนางานให้มีประสิทธิภาพ และประสิทธิผลมากขึ้น

7. งบประมาณ (Budgeting) งบประมาณเป็นปัจจัยในการดำเนินงานให้บรรลุตามวัตถุประสงค์หรือเกิดผลสำเร็จของงาน ห้องสมุดต้องรู้วิธีบริหารงบประมาณแต่ละประเภทที่ได้รับมา ด้วยการจัดสรรอย่างมีระบบและใช้งบประมาณที่ได้รับมาทันตามกำหนด และตรงตามโครงการหรืองานที่เสนอของบประมาณ

เอกสารแหล่งที่มา: ไม่ระบุ
กลุ่ม: บรรณารักษ์และสารสนเทศศาสตร์